صنایع استان قم1

صنايع استان قم به دو دسته صنايع دستي و صنايع ماشيني تقسيم مي شود. قالي بافي به خصوص فرش هاي ابريشمي، منبت كاري، درودگري وآجر پزي از جمله صنايع دستي رايج قم هستند. در اين ميان منبت كاري و قالي بافي داراي اهميت به سزايي هستند. صنايع كاني غير فلزي؛ اساس صنعت قم را تشكيل مي دهند. در حال حاضر بيش از هزار واحد توليدي درقم مشغول توليد گچ، آجر، آهک، سنگ و پودر سنگ هستند که محصولات آن ها علاوه بر تامين نيازهاي شهرستان؛ به ساير نقاط کشور به ويژه تهران صادر مي شود. صنايع غذايي، شيميايي، دارويي، چوبي، فلزي، نساجي و سلولزي نيز در رتبه هاي بعدي قرار گرفته اند. معادن منگنز و نارچ قم با داشتن حدود شش ميليون تن ذخيره، بزرگ ترين معدن منگنز خاورميانه هستند كه در اين ناحيه داير هستند.

 

معادن:

  قم داراي چند نوع معدن است كه بعضي از آنها تا حال استخراج شده است، از قبيل سنگ مرمر و سنگ بنا و معدن نمك و مس در كوه مسگران، سه كيلومتري جنوب شهر كه به واسطه زيادبودن مخارج، تعطيل شده است.

نمك شهرستان قم، هم سنگ و هم كف، هميشه مورد استخراج بوده است و يكي از صادرات قم است.

معدن سنگ مرمر نيز در قم وجود دارد و محلّ عمده آن در قريه سرخه ده خلجستان و كوه آقانظر است. سنگ سرخه ده، داراي رنگ قرمز و بسيار زيباست و نوع سفيد آن، خيلي مصرف دارد كه از مرتفعات نره داغي در شش كيلومتري جنوب غربي شهر قم استخراج مي شود.

از معادن ديگر قم، خاك چيني در علي آباد و خاك لعاب چيني در نزديكي منظريه و قلياب و گِل سرشور در اغلب جاها و نيز سنگ معدني گچ در جنوب شهرک قدس قابل ذكرند.

۱ - نفت: محلّ نفت در زمين هاي دوران سوم است. به همين جهت، در قم وجود دارد.

در سال ۱۳۱۴ و ۱۳۱۵، مهندسين آلماني به دستور شاه فقيد در دامنه كوه سنگ براي تحقيق شروع به كار كردند و حتي ۱۴ كيلومتر، لوله كشيدند و آب شيرين بردند. در مجلس هم موضوع نفت قم مورد دقّت قرار گرفت و پيشنهاد تأسيس شركتي ملّي داده شد و تا دو سال عبور از اطراف معدن نفت ممنوع بود؛ ولي در آن روزها اين تحقيق ادامه نيافت و نيز موقعي كه قنات حاجي يوسف، يكي از قنوات شهر را حفر مي كردند، به جايي رسيدند كه آثار نفت در آن ديده مي شد و مجبور شدند كه مجرا را عوض كنند. بنابراين وجود منابع نفت در قم مسلّم شد.

لذا در سال ۱۳۳۰ عمليات حفاري در محلّ البرز قم آغاز گرديد و در مردادماه سال ۱۳۳۵، چاه شماره پنج البرز به نفت رسيد و در اثر فشار فوق العاده مخزن به شدت فوران نمود و به سبب ريزش درون چاه، جريان نفت خود به خود قطع شد. از بدو عمليات حفاري تاكنون دوازده حلقه چاه حفر شده است كه شماره هاي ۹و۱۰و۱۱ به نفت قابل بهره برداري رسيده اند.

به علّت بغرنج بودن ساختمان طبقات زيرزميني اين ناحيه، هنوز چگونگي منبع و ميزان ذخيره آن دقيقاً به دست نيامده است، ولي اطّلاعات حاصله به وجود يك منبع عظيم نفتي گواهي مي دهد.

۲ - گاز نفت: يكي از موفّقيت هاي اخير شركت ملّي نفت، اكتشاف منابع گاز سراجه است. ميزان ذخيره اين ميدان، حدّاقل در حدود سي هزار ميليون متر مكعب گاز و هشت ميليون متر مكعب نفت سبك مي باشد. اين منابع در چهل كيلومتري جنوب شرقي البرز قم قرار گرفته و فاصله آن تا شهرهاي قم و تهران به ترتيب در حدود ۳۵ و ۱۸۰ كيلومتر مي باشد.

عمليات اكتشافي در اين ناحيه در سال ۱۳۳۶ آغاز گرديد و در فروردين ۱۳۳۷ حفر چاه شماره يك شروع شد و در فاصله هشتصد متري چاه شماره ۲ در عمق ۲۴۵۴ به گاز رسيد و تاكنون حفاري پنج حلقه چاه ديگر به اتمام رسيده است.

۳ - خاك چيني در علي آباد قم.

۴ - سولفات دوسود و شوره.

۵ - انواع سنگ هاي سفيد حجّاري در بيست سال اخير. وجود همين سنگ ها و معادن سنگ هاي نرم كه از نوع مرمر نرم است، باعث شده است كه صنايع سنگ در قم به وجود آيد و انواع و اقسام وسايل و مجسمه ها و آلات زينتي نرده هاي سنگي و انواع حوض و به ويژه شومينه  از آن مي سازند.

۶ - سنگ هاي گچ كه در نوع خود بي نظير است و براي كارهاي ساختماني بهترين نوع گچ است و در ايران گچ قم، ممتاز است. از نظر سفيد کاري کيفيت گچ قم در هيچ جاي ايران نظيري ندارد به ويژه که نيازي به رنگ کاري و نقاشي ندارد و به هيچ وجه رنگ سفيد گچ به لباسها نمي چسبد. اين گچ به استانهاي همجوار و حتي کشورهاي ديگر صادر مي شود. 

۷ - سنگ هاي آهكي كه مصرف ساختماني دارد.(معدن عمده و جديد در منطقه نزديک پل شکسته ساساني روستاي کاج محمد آباد است و در حال بهره برداري مي باشد)

۸ - خاك لعاب چيني در نزديكي منظريه.

9. معدن منگنز در جاده قديم اصفهان بعد از شهرک پرديسان

صنایع استان قم2

جلوه‌های اقتصادی: مجتمعهای دامداری همچون: شهرک لبن، دامشهر و مجتمع دامداری معصوم آباد.

 بخش صنعت: بيشترين سهم استان مربوط به صنايع کانی‌های غير فلزی با 48%،صنايع شيميايی با 18%،صنايع نساجی با 15%،صنايع غذايی با 8%صنايع فلزی با 7%،صنايع سلولزی با 11%،برق و الکترونيک با 3%مي باشد. استان قم دارای 3 شهرک صنعتی 3 ناحيه صنعتی و يک منطقه ويژه اقتصادی می‌باشد:

 1- شهرک صنعتی سلفچگان : در45کيلومتری قم در منطقه سلفچگان واقع شده و نوع صنايعی که جهت استقرار در اين شهرک در نظر گرفته شده است به ترتيب عبارتند از:صنايع الکترونيک ،شيميايی ،چوب و کاغذ ،صنايع فلزی و کانيهای غير فلزی.

 2- شهرک صنعتی شکوهيه : در کيلومتر 20جاده قديم تهران که قالب صنايع موجود در اين شهرک عبارتند از: صنايع غذايی، سلولوزی، بسته بندی، شيميايی، توليد موتور سيکلت.

 3-شهرک صنعتی محمود آباد: در 20کيلومتری اتوبان قم – تهران می باشد که عمده فعاليت صنايع کانی های غير فلزی می باشد.

4-ناحيه صنعتی سيرو: در بخش کهک واقع شده که صنایع آن عبارتند از:شيميايی، سلولزی، غذايی ونساجی.

 5-ناحيه صنعتی طغرود: در شهر جعفريه واقع شده که عمده صنايع آن عبارتند از: نساجی، شيميايی، سلولزی و چوب.

6- ناحيه صنعتی دستجرد.

کشاورزي و دام داري

كشاورزي در شهرستان قم؛ همراه با باغ داري و دام داري انجام مي شود. هركشاورز علاوه بر كشاورزي در قطعه زميني، به باغ داري يا نگه داري تعدادي گوسفند و بز نيز مي پردازد. کشاورزان اين منطقه آب مورد نياز براي کشاورزي را از رودخانه قم رود و قره چاي تامين مي کنند. فرآورده هاي كشاورزي قم عبارتند از: گندم، جو، پنبه، چغندر قند، ذرت، آفتاب گردان، تره بار و مهم ترين محصولات باغي آن نيز شامل: آلبالو، انار، گيلاس، آلوچه، آلو، هلو، زردآلو، انجير، گردو، فندق، بادام و سنجد بوده كه بعضي به صورت تازه و بعضي به صورت خشكبار صادر مي شود. دام داري از ديرباز در قم رايج بوده است. واحد هاي گوسفند داري و گاوداري صنعتي نيز در قم داير هستند. علاوه بر اين ها پرورش طيور نيز به دو روش سنتي و صنعتي در اين شهرستان رواج دارد همچنين قم داراي چندين کشتارگاه  صنعتي دام و طيور مکانهاي صنعتي توليد دام در دام شهر جاده شهر جعفريه و شهرک شمس آباد در جاده کاشان جاده مقابل گورستان بقيع مي باشد