مركز شهرستان قم از نظر جغرافيايي بين 50 درجه و 50 دقيقه تا 50 درجه و 56 دقيقه درازاي خاوري و 34 درجه و 35 دقيقه تا 34 درجه و 39 دقيقه پهناي شمالي گسترده شده است. قم در ارتفاع 930 متري از سطح دريا و در 145 كيلومتري جنوب باختري تهران و در مسير راه هاي تهران – اراک و تهران - كاشان قرار دارد. شهرستان قم از شمال به شهرستان هاي ري و ورامين، از شمال باختري به شهرستان ساوه، از خاوربه درياچه نمک و شهرستان گرمسار، از جنوب به شهرستان هاي كاشان و دليجان و از باختر به شهرستان هاي تفرش و آشتيان محدود مي شود. آب و هواي قم به علت مجاورت با ناحيه خشک ايران نسبتا گرم و خشك و بارش سالانه آن به طور متوسط 122 ميلي متر است. راه هاي مناسبي اين شهرستان را به نقاط ديگر متصل مي كند. اين مسيرها عبارتند از: 1- اتوبان قم - تهران به درازاي 145 كيلومتر 2- راه اصلي قم - تهران به سوي شمال 3- مسير قم - كاشان به طول 103 كيلومتر 4- راه اصلي قم - سلفچگان به سوي جنوب باختري به طول 40 كيلومتر و مسير فرعي جنوب باختري به درازاي 52 كيلومتر تا روستاي نيزار قم، دليجان و اصفهان.

تقسيمات و جمعيت:   استان قم از سال ۱۳۷۵داراي يک شهرستان، پنج بخش (مرکزي،کهک،جعفر آباد،سلفچگان،خلجستان) نه دهستان و داراي ۳۶۴ آبادي مي باشد قم درسالهاي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي رشد چشمگيري داشته است در سال 1370مساحت آن 82کيلومتر مربع بوده و در سال 75جمعيتي بيش از 750000نفر داشته است که 91% در شهر سکونت دارند و 9%ما بقي در روستاها سکونت دارندلازم به ياد آوري است که شهر قم در ميان شهرهاي ايران در تاريخ ذکر شده رتبه ششم را داشته است.حال اينکه  استان قم با وسعت ۱۱۲۳۸ کيلومتر مربع در بيست و هشتمين و در اصل، کوچک ترين استان کشور به حساب مي‌آيد. اين عامل علل گوناگوني دارد که از جمله آن مذهبي بودن و در واقع مهاجر پذير بودن آن است.

 مساحت وموقعيت: اين استان با وسعت 11240کيلومتر مربع68/0درصد از کل مساحت ايران را در بر مي‌گيرد اين استان از شمال به استان تهران از شرق به استان سمنان از جنوب به استان اصفهان و استان مرکزي از غرب و جنوب غربي به استان مرکزي ختم مي شود.

تفاوت جغرافيايي موجود درسطح استان قم وهماهنگي ظريف ودقيق طبيعت باگونه‌هاي گياهي وجانوري زيست بومهاي متفاوتي پديد آورده است مناطقي چون پلنگ دره، مسيله، کويرقم ازجمله درگذشته هريک مامني خوب زيستگاه‌هاي اين استان هستند که براي انواع گونه‌هاي نادر وکمياب جانور بوده‌اند امروزه نيز چنانچه تحت مديريت صحيح قرار گيرند مي‌توان تنوع زيستي گذشته را احياء نمود. ازتخريبهاي بوجود آمده درسطح کشور، استان قم نيز بي بهره نبوده ومناطق اين استان که زماني بخش عمده غله کشور راتامين مي‌نموده ويا تامين کننده علوفه تعداد زيادي از دامهاي استان بوده امروزه به دليل توسعه واستفاده بي رويه ازآنها ديگر آن بهره دهي ها را ندارد.

خصوصيات جمعيتي:بر اساس سرشماري: عمومي نفوس و مسكن سال 1375 ، جمعيت استان قم، معادل 853044 نفر بوده است كه از اين تعداد 777677 نفر (7/91 درصد) در مناطق شهري و با احتساب جمعيت غير ساكن، 75367 نفر (83/8 درصد) در مناطق روستايي بوده‌اند.

آمار مقايسه‌اي نشان مي‌دهد كه جمعيت شهر قم پس از انقلاب اسلامي حدود سه برابر افزايش يافته، كه اكثرا به لحاظ مهاجر پذير بودن اين شهر است. جمعيت 36 ميليوني كشور در بدو پيروزي انقلاب اسلامي به 60055488 نفر در سال 1375 رسيده است در حاليكه جمعيت 247219 نفري شهر قم به 777677 نفر رسيده است.

موقعيت استراتژيك اين شهر و موارد ذيل نيز مزيد بر علت مي‌باشد:

الف: نزديكي به پايتخت و مركزيت سياسي كشور

ب: نزديكي به مراكز صنعتي (شهرهاي اراك، ساوه، اصفهان، كرج)

ج: وجود حوزه‌هاي علميه و سكونت علما و فقهاي مبرز شهير در اين شهر

د: موقعيت ارتباطي ممتاز و واقع شدن در شاهراه ارتباطي كشور