نواحى کوهستانى
پس از توضيحات متفرقه در مورد کوه هاي استان اکنون تقسيم بندي اين بلندي ها شرح داده خواهد شد. اين نواحي بيش از 2500 متر از سطح دريا ارتفاع دارند و اغلب در جنوب و غرب استان واقع اند و به علت جذب رطوبت و دماي پايين تر داراي اهميت بسيارهستند و بيشترين حجم بارش استان در اين مناطق بوده و منشا جريان رودهاى فصلى و در واقع پايگاه تمرکز جمعيت روستايى استان میباشد. پوشش گياهى منطقه تقريبا غنى و به صورت پوشش است کوهستانى است و درختچه هاى بادام کوهى، ازگيل و پسته وحشى از شاخص هاى گياهى اين مناطق بشمار میرود. از جانواران منطقه میتوان به : کل و بز، گربه وحشى، گرگ، شغال، روباه، تشى، خوک وحشى و... و پرندگانى نظير شکاری ها و برخى پرندگان پاسرى فرم اشاره کرد مانند: عقاب دشتى، دليجه، شاهين، کرکس، انواع گنجشک و...
از مهم ترين نواحى کوهستانى استان میتوان به منطقه شکار ممنوع پلنگ دره اشاره کرد که با وسعتى معادل 36،000 هکتار در جنوب غربى قم در 50 کيلومترى اين شهرستان قرار دارد. وجود ارتفاعاتى از جمله کوه آله و سخت حصار از ويژگ هاى توپوگرافى منطقه محسوب میشود و وجود چشمه سارهاى فراوان و مناظر طبيعى زيبا از ويژگی هاى تفرجى منطقه بحساب میآيد. پوشش گياهى مناسب که از شاخص ترين گونه ها میتوان به انواع گرامينه ها، گز- بادام کوهى (بادامچه) گون- کلاه ميرحسن اشاره کرد و تنوع جانورى مناسب از قبيل : کبک- تيهو- بلدرچين- کل و بز- قوچ و ميش- گرگ- گراز- شغال و روباه از پارامترهايى است که در صورتى که مورد محافظت قرار گيرند میتواند در زمره مناطق خوب کشور باشد. اين منطقه در آينده اى بسيار نزديک به منطقه حفاظت شده تبديل خواهد شد.
1. ارتفاعات جنوب: در جنوب استان ارتفاعات اردهال قرار دارد که داراي قللي با ارتفاع بيش از 3000متر است بلند ترين قله استان در همين کوهها وجود دارد که به کوه غليق معروف است که ارتفاع آن 3176متر است کوههاي بلند ديگر اين ارتفاعات عبارتند از کوه لارها، کوه گرک (به فتح راو سکون کاف )کوه پلنگ آبي و کوه مامو.
2. ارتفاعات غرب: در غرب استان قم دامنه هاي شرقي ارتفاعات مشرف به تفرش وجود دارد که بعضي از قلل آن که در داخل استان است داراي ارتفاعي بالاتر از 2500دارند. مانند کوه خاکو با ارتفاع 2600متر
3. ارتفاعات جنوب غرب در جنوب غرب استان قم ارتفاعاتي با بلنداي بيش از 2500متر ارتفاع وجود دارد مانند کوه سخت حصار( 2756) و کوه خستک (2777)
4. ارتفاعات اطراف شهر قم: کوه هاي اطراف قم نسبتا کم ارتفاع هستند براي مثال در شمال غرب استان کوه نمک و در غرب شهر کمر کوه با ارتفاع 1609متر واقع شده اند